Jak czytać log doładowania TDI z VCDS (011, 003, 008)
Masz log z VCDS i kolumny pełne liczb. Ten poradnik pokazuje, jak z grup 011, 003 i 008 odczytać, czy turbina, przepływomierz i sterowanie doładowaniem działają prawidłowo. Dotyczy silników 1.9 i 2.0 TDI z pompą rozdzielaczową (VE) i z pompowtryskiwaczami (PD), ze sterownikami Bosch EDC15 i EDC16. Na końcu jest część o TDI common rail.
Jeśli nie masz jeszcze logu, zacznij od poradnika Jak nagrać log VCDS. Do oceny doładowania potrzebny jest przejazd na pełnym gazie na rozgrzanym silniku.
W skrócie: jak wygląda zdrowy log
- Wolne obroty: doładowanie zadane i rzeczywiste są prawie równe, około 1000 mbar, czyli tyle, ile wynosi ciśnienie atmosferyczne.
- Pełny gaz: od około 1800–2000 obr/min rzeczywiste dochodzi do zadanego i dalej za nim nadąża. Krótki skok ponad zadane zaraz po rozkręceniu turbiny jest normalny.
- Zawór N75 pracuje w swoim zakresie i nie stoi przez cały przejazd na granicy.
- Masa powietrza rzeczywista (grupa 003) dochodzi do zadanej. W 1.9 TDI 90 KM (ALH) przy 3000 obr/min powinna wynosić co najmniej 850 mg na suw.
Ciśnienie w VCDS jest bezwzględne
VCDS pokazuje ciśnienie bezwzględne, czyli razem z ciśnieniem atmosferycznym (około 1000 mbar). Zegar doładowania pokazuje nadciśnienie. Żeby porównać jedno z drugim, odejmij około 1000 mbar: 2000 mbar w VCDS to około 1,0 bara na zegarze.
W nowszych sterownikach ciśnienie bywa podane w hPa. 1 hPa to 1 mbar, więc liczby czyta się tak samo.
Grupa 011: doładowanie zadane, rzeczywiste i N75
| Pole | Co pokazuje |
|---|---|
| 1 | obroty silnika |
| 2 | doładowanie zadane (mbar), czyli ile chce sterownik |
| 3 | doładowanie rzeczywiste (mbar), czyli ile mierzy czujnik ciśnienia w dolocie (MAP) |
| 4 | wysterowanie zaworu N75 (%), który steruje kierownicami turbiny |
Nazwy kolumn zależą od pliku etykiet i wersji językowej VCDS. Bez etykiet obie wartości ciśnienia mogą się nazywać tak samo, np. „Absolute Pres.”, a w polskich plikach bywa dwa razy „Ciśnienie rzecz.”. Wtedy pierwsza kolumna to zadane, a druga rzeczywiste.
Wartości warsztatowe
Pełne obciążenie, około 3000 obr/min, silnik rozgrzany (płyn chłodzący co najmniej 80 °C):
| Silnik | Moc | Zadane (mbar) | Rzeczywiste (mbar) | N75 (%) |
|---|---|---|---|---|
| ALH, AGR (VE) | 90 KM | 1850–1950 | 1850–2250 | 45–95 |
| AHF, ASV (VE) | 110 KM | 1850–1950 | 1850–2250 | 45–95 |
| ATD, AXR (PD) | 100 KM | 1900–2100 | 1850–2250 | 45–80 |
| AVB (PD) | 101 KM | 1900–2150 | 1900–2150 | 55–75 |
| AJM (PD) | 115 KM | 2000–2150 | 2000–2200 | 45–95 |
| ASZ (PD) | 130 KM | 2200–2400 | 2100–2600 | 40–95 |
Wartości pochodzą z tabel warsztatowych forum Dieselschrauber (linki na końcu). Po zmianie oprogramowania (chiptuningu) zadane jest wyższe, więc porównuj rzeczywiste z zadanym w swoim logu, a nie z tabelą.
Kiedy różnica oznacza usterkę
Dokumentacja serwisowa nie podaje jednej tolerancji. W praktyce:
- Poniżej około 1800 obr/min turbina dopiero się rozkręca i rzeczywiste może być wyraźnie niższe od zadanego. To normalne.
- Krótki skok ponad zadane zaraz po rozkręceniu turbiny, trwający ułamek sekundy, też jest normalny.
- Przy częściowo wciśniętym pedale rzeczywiste często stoi poniżej zadanego, nawet o 200–300 mbar, a N75 jest na granicy. Zwykle nie jest to usterka. Oceniaj tylko odcinki z pedałem wciśniętym do końca.
Diagnostyka vaglogs zgłasza w dieslach problem, gdy na pełnym gazie, od 1800 obr/min, różnica utrzymuje się co najmniej 1,5 sekundy:
- niedoładowanie: rzeczywiste niższe od zadanego o co najmniej 200 mbar, poważne od 400 mbar;
- przeładowanie: rzeczywiste wyższe od zadanego o co najmniej 150 mbar, poważne od 300 mbar.
To nasze progi, a nie norma fabryczna. Sterownik ma własne i po ich przekroczeniu zapisuje błąd (lista niżej).
N75: w którą stronę działa
Turbina w TDI ma zmienną geometrię (VNT). Zawór N75 podaje podciśnienie na siłownik kierownic. Im więcej podciśnienia, tym bardziej kierownice się zamykają i tym wyższe doładowanie. Bez podciśnienia sprężyna otwiera kierownice i doładowanie jest najniższe.
Procent w grupie 011 nie w każdym sterowniku znaczy to samo:
- EDC16 i EDC17 (późniejsze PD, np. BKC, BXE, BLS, BKD, i common rail): wyższy procent to więcej podciśnienia i wyższe doładowanie. Typowo na wolnych obrotach jest około 80%, a gdy doładowanie dojdzie do zadanego, procent spada.
- EDC15 (VE, np. ALH, AHF, ASV, i pierwsze PD, np. AJM, ATD, ASZ): VCDS pokazuje to odwrotnie, niski procent oznacza dużo podciśnienia. Przy przyspieszaniu procent zwykle rośnie z około 20% do 80%.
Bywają wyjątki, więc kierunek najlepiej sprawdzić na własnym logu. Na początku przyspieszania, zanim turbina się rozkręci, sterownik żąda maksimum. Wartość N75 z tego momentu oznacza w twoim aucie „kierownice zamknięte, pełne doładowanie”.
N75 na granicy przy niedoładowaniu: jeśli rzeczywiste jest poniżej zadanego, a N75 stoi na wartości „pełne doładowanie” (w EDC16 i EDC17 około 95%), sterownik robi już wszystko, co może. Przyczyna jest wtedy mechaniczna: nieszczelność, kierownice turbiny, podciśnienie albo sam zawór N75, a nie oprogramowanie.
Grupa 003: masa powietrza
| Pole | Co pokazuje |
|---|---|
| 1 | obroty silnika |
| 2 | masa powietrza zadana (mg/suw) |
| 3 | masa powietrza rzeczywista (mg/suw), z przepływomierza |
| 4 | wysterowanie zaworu EGR (%) |
Jednostka „mg/H” w angielskim VCDS i „mg/suw” w polskim to miligramy powietrza na suw (H od niemieckiego Hub). W części sterowników EDC16 grupa 003 jest opisana jako „Exhaust Gas Recirculat. (spec.)/(actual)”, ale wartości to ta sama masa powietrza.
- Wolne obroty: obie wartości są niskie (w ALH około 230–370 mg), a EGR jest otwarty. Część spalin wraca do dolotu, więc przepływomierz mierzy mniej powietrza. To normalne.
- Pełny gaz: EGR się zamyka i rzeczywista masa powinna dojść do zadanej. Według Ross-Tech w ALH przy 3000 obr/min powinna wynosić co najmniej 850–900 mg. Zużyty przepływomierz w tych silnikach często nie przekracza około 600 mg.
- Zadana masa bywa „przycięta” do stałej wartości, np. około 850 mg, także przy hamowaniu silnikiem. Dlatego obie wartości porównuj tylko na pełnym gazie, od około 1800 obr/min.
- Rzeczywista masa stoi w miejscu i nie zmienia się z obrotami? Sterownik prawdopodobnie odrzucił przepływomierz i używa wartości zastępczej. Odczytaj błędy.
Diagnostyka vaglogs zgłasza przepływomierz, gdy na pełnym gazie, między 1800 a 4000 obr/min, rzeczywista masa przez co najmniej 2 sekundy jest niższa niż 75% zadanej.
Grupa 008: dawka paliwa i jej ograniczenia
W EDC15 wszystkie wartości są w mg na suw:
| Pole | Co pokazuje |
|---|---|
| 1 | obroty silnika |
| 2 | dawka żądana przez kierowcę (z pedału gazu) |
| 3 | ograniczenie momentu |
| 4 | ograniczenie dymienia (z masy powietrza) |
Sterownik wtryskuje najmniejszą z tych dawek. Jeśli na pełnym gazie najniższe jest ograniczenie dymienia, silnikowi brakuje powietrza i przyczyny trzeba szukać w grupach 011 i 003. Najniższe ograniczenie momentu jest zaplanowane przez producenta.
Przykład dla ALH przy około 3000 obr/min: dawka żądana 38–42, ograniczenie momentu 34,2–38,2, ograniczenie dymienia 37–40 mg/suw. Najniższe jest tu ograniczenie momentu, tak jak powinno.
W EDC16 grupa 008 pokazuje to samo w niutonometrach (Nm): moment żądany, ograniczenie momentu i ograniczenie dymienia. Zasada czytania się nie zmienia.
Typowe obrazy usterek
| Co widać w logu | Najczęstsza przyczyna |
|---|---|
| Rzeczywiste poniżej zadanego, N75 na „pełnym doładowaniu”, masa powietrza wyraźnie wysoka | nieszczelność za turbiną: intercooler, węże, opaski |
| Rzeczywiste poniżej zadanego, N75 na „pełnym doładowaniu”, masa powietrza też niska | zapieczone kierownice turbiny, za słabe podciśnienie, nieszczelne węże podciśnienia, zużyty zawór N75 albo turbina |
| Skok wyraźnie ponad zadane, potem spadek do około 1000 mbar i brak mocy | zacinające się kierownice turbiny albo N75, sterownik przechodzi w tryb awaryjny |
| Schodkowy, szarpany przebieg doładowania rzeczywistego | kierownice turbiny ruszające się z oporami |
| Doładowanie w porządku, masa powietrza poniżej zadanej | zużyty przepływomierz, nieszczelność między przepływomierzem a turbiną albo zapchany filtr powietrza |
| Masa rzeczywista stale niższa od zadanej, także przy spokojnej jeździe | zawór EGR, który się nie domyka |
| Na pełnym gazie doładowanie około 1000 mbar i brak mocy | tryb awaryjny, odczytaj błędy. Wyłączenie i włączenie zapłonu zwykle kasuje go do następnego razu |
Czujnik ciśnienia (MAP) sprawdzisz na postoju. Włącz zapłon bez uruchamiania silnika i otwórz grupę 010. Ciśnienie atmosferyczne (pole 2) i ciśnienie w dolocie (pole 3) powinny być prawie równe. Duża różnica wskazuje na czujnik.
Kody błędów
| Kod VAG | Kod OBD | Opis w VCDS | Co oznacza |
|---|---|---|---|
| 17964 | P1556 | Charge Pressure Control: Negative Deviation | doładowanie niższe od zadanego |
| 17965 | P1557 | Charge Pressure Control: Positive Deviation | doładowanie wyższe od zadanego |
| 17963 | P1555 | Boost Pressure Control: Upper Limit Exceeded | przekroczona górna granica doładowania |
| 16683 | P0299 | Boost Pressure Regulation: Control Range Not Reached | niedoładowanie (nowsze sterowniki) |
| 16618 | P0234 | Boost Pressure Regulation: Limit Exceeded (Overboost Condition) | przeładowanie (nowsze sterowniki) |
| 17958 | P1550 | Boost Pressure Control Valve (N75): Control Deviation | odchyłka regulacji zaworu N75 |
| 16486 | P0102 | Mass Air Flow Sensor (MAF/G70): Signal too Low | za niski sygnał przepływomierza |
Opisy podajemy z angielskiej wersji VCDS. W innych wersjach językowych są przetłumaczone, ale numery kodów są te same.
TDI common rail
Niektóre wczesne silniki common rail nadal mają klasyczne grupy pomiarowe i czyta się je jak powyżej. Większość sterowników EDC17 to jednak UDS: zamiast grup wybierasz w VCDS nazwane wartości w Adv. Meas. Values. Szukaj par wartości zadanej i rzeczywistej, np. „Charge air pressure: specified value” i „Charge air pressure: actual value”, „Air mass: specified value” i „Actual air mass”, oraz wysterowania nastawnika doładowania (charge pressure actuator).
- Ciśnienie jest podawane zwykle w hPa i też jest bezwzględne.
- Wysterowanie nastawnika: wyższy procent oznacza wyższe doładowanie. Około 95% przy doładowaniu poniżej zadanego to ten sam przypadek co wyżej: sterownik daje maksimum, przyczyna jest mechaniczna.
- Zadana masa powietrza jest często ograniczona do stałej wartości przy spokojnej jeździe, a przy wysokich obrotach rzeczywista masa naturalnie spada. Masę powietrza oceniaj więc na pełnym gazie w środkowym zakresie obrotów.
- Liczba wartości: wybierz 4–6. Przy 12 każda odświeża się zbyt rzadko, żeby złapać zmiany doładowania.
Najczęstsze pytania
Czy 2000 mbar w VCDS to 2 bary doładowania?
Nie. VCDS pokazuje ciśnienie bezwzględne, więc nadciśnienie wynosi około 1 bara.
Rzeczywiste jest trochę wyższe od zadanego. To problem?
Krótki skok po rozkręceniu turbiny nie jest problemem. Tabele warsztatowe dopuszczają też rzeczywiste nieco wyższe od zadanego, np. w ALH do 2250 mbar przy zadanym 1850–1950. Problemem jest długie przeładowanie albo skok zakończony trybem awaryjnym.
N75 pokazuje 95%. Czy zawór jest zepsuty?
Niekoniecznie. W EDC16 i EDC17 95% oznacza, że sterownik żąda pełnego doładowania. Jeśli rzeczywiste mimo to nie dochodzi do zadanego, przyczyna jest mechaniczna (patrz typowe obrazy usterek). W EDC15 ten sam stan widać przy niskim procencie.
Dlaczego przy spokojnej jeździe doładowanie jest poniżej zadanego?
Przy częściowo wciśniętym pedale to częste i zwykle nie oznacza usterki. Doładowanie oceniaj na pełnym gazie.
Czy po chiptuningu mogę porównywać log z tabelą?
Nie. Po zmianie oprogramowania zadane doładowanie i masa powietrza są inne. Porównuj wartości rzeczywiste z zadanymi z tego samego logu.
Czy da się to sprawdzić automatycznie?
Tak. Wgraj plik CSV na vaglogs. Diagnostyka sama porówna doładowanie i masę powietrza z wartościami zadanymi, uwzględni rozkręcanie turbiny i położenie pedału, i pokaże, w którym miejscu logu i o ile wartości się rozjechały.
Źródła
- Ross-Tech: VAG-COM i silniki TDI
- Dieselschrauber: wartości grup pomiarowych dla silników VE i dla silników PD
- Ross-Tech Wiki: opisy kodów 17964, 17963 i 16683